📖 Σημειώσεις: DAX — Εισαγωγή
1. Τι Είναι η DAX
DAX = Data Analysis eXpressions.
Τι είναι: Η γλώσσα που γράφεις υπολογισμούς στο Power BI.
Απλά: Ό,τι κάνεις με τύπους στο Excel, το κάνεις με DAX στο Power BI.
Παράδειγμα:
-
Excel:
=SUM(B2:B100) -
DAX:
Total Sales = SUM(Sales[Amount])
Γιατί χρειάζεται:
-
✅ Υπολογισμοί που δεν γίνονται με απλά aggregations
-
✅ Dynamic — αλλάζουν ανάλογα με τα φίλτρα
-
✅ Reusable — γράφεις μία φορά, χρησιμοποιείς παντού
2. Measures vs Calculated Columns
Η πιο σημαντική διάκριση στη DAX.
| Measure | Calculated Column | |
|---|---|---|
| Τι είναι | Υπολογισμός dynamic | Νέα στήλη στον πίνακα |
| Πού | Στα visuals | Στα δεδομένα |
| Πότε υπολογίζεται | Κάθε φορά που αλλάζει το visual | Μία φορά (κατά το refresh) |
| Χρήση | KPIs, aggregations | Κατηγοριοποίηση, υπολογισμοί ανά γραμμή |
| Παράδειγμα | Total Sales | Profit Margin (ανά γραμμή) |
Πότε Χρησιμοποιώ Τι:
Measure:
-
Θέλεις σύνολο (Total Sales)
-
Θέλεις μέσο όρο (Average Price)
-
Θέλεις ποσοστό (Profit %)
-
Αλλάζει ανάλογα με τα φίλτρα
Calculated Column:
-
Θέλεις νέα στήλη με υπολογισμό ανά γραμμή
-
Κατηγοριοποίηση (Age Group)
-
Δεν αλλάζει με φίλτρα
💡 Κανόνας: Προτίμησε Measures — είναι πιο ευέλικτα και γρήγορα.
3. Δημιουργία Measure
Βήματα:
-
Report View
-
Δεξί κλικ στον πίνακα (δεξιά)
-
New Measure
-
Γράψε:
Total Sales = SUM(superstore[Sales])
-
Enter
Το measure εμφανίζεται με εικονίδιο υπολογιστή (fx).
Χρήση:
-
Σύρε το σε visual
-
Ή σε Card
4. Βασικές Συναρτήσεις DAX
Aggregations
| Συνάρτηση | Τι Κάνει |
|---|---|
SUM(column) |
Άθροισμα |
AVERAGE(column) |
Μέσος όρος |
COUNT(column) |
Μέτρημα |
COUNTROWS(table) |
Μέτρημα γραμμών |
DISTINCTCOUNT(column) |
Μοναδικές τιμές |
MIN(column) |
Ελάχιστο |
MAX(column) |
Μέγιστο |
Παραδείγματα:
Total Sales = SUM(superstore[Sales]) Total Orders = COUNTROWS(superstore) Unique Customers = DISTINCTCOUNT(superstore[Customer ID]) Average Price = AVERAGE(superstore[Sales])
IF — Λογικές Αποφάσεις
Sales Category =
IF(
SUM(superstore[Sales]) > 10000,
"High",
"Low"
)
DIVIDE — Ασφαλής Διαίρεση
Αντί για /:
Profit Margin = DIVIDE(SUM(superstore[Profit]), SUM(superstore[Sales]))
Γιατί: Αποφεύγει το σφάλμα διαίρεσης με 0.
5. CALCULATE — Η Πιο Σημαντική
Τι κάνει: Αλλάζει το context του υπολογισμού.
Απλά: Υπολογίζει κάτι με άλλα φίλτρα.
Σύνταξη:
Measure = CALCULATE(Expression, Filter1, Filter2, ...)
Παράδειγμα — Sales μόνο για Technology:
Technology Sales =
CALCULATE(
SUM(superstore[Sales]),
superstore[Category] = "Technology"
)
Αποτέλεσμα: Σύνολο πωλήσεων μόνο για Technology — ανεξάρτητα από τα φίλτρα του visual.
Παράδειγμα — Sales σε σύγκριση με πέρσι:
Sales Last Year =
CALCULATE(
SUM(superstore[Sales]),
SAMEPERIODLASTYEAR(superstore[Order Date])
)
6. Παραδείγματα — Πλήρη
Total Sales
Total Sales = SUM(superstore[Sales])
Total Profit
Total Profit = SUM(superstore[Profit])
Profit Margin
Profit Margin =
DIVIDE(
SUM(superstore[Profit]),
SUM(superstore[Sales])
)
Average Order Value
Average Order Value =
DIVIDE(
SUM(superstore[Sales]),
DISTINCTCOUNT(superstore[Order ID])
)
Technology Sales
Technology Sales =
CALCULATE(
SUM(superstore[Sales]),
superstore[Category] = "Technology"
)
7. Χρήση σε Visuals
Πώς:
-
Φτιάξε το measure
-
Πάτα το visual
-
Σύρε το measure στα Values
-
Έτοιμο
Σε Card:
-
Σύρε το measure
-
Δείχνει την τιμή
Σε Bar Chart:
-
Axis: Category
-
Values: Total Sales (measure)
8. Σύνοψη
| Έννοια | Τι Κάνει |
|---|---|
| DAX | Γλώσσα υπολογισμών |
| Measure | Dynamic υπολογισμός |
| Calculated Column | Σταθερή στήλη |
| SUM / AVERAGE / COUNT | Aggregations |
| IF | Λογικές αποφάσεις |
| DIVIDE | Ασφαλής διαίρεση |
| CALCULATE | Αλλαγή context |
9. Καλές Πρακτικές
| ✅ Κάνε | ❌ Μην Κάνεις |
|---|---|
| Προτίμησε Measures | Calculated Columns παντού |
| Χρησιμοποίησε DIVIDE | / (διαίρεση με 0) |
| Ονόμασε τα measures | Measure1, Measure2 |
| Σχολίασε τα σύνθετα | Αφήνεις χωρίς εξήγηση |
| Δοκίμασε σε Card πρώτα | Σε σύνθετο visual |
| Χρησιμοποίησε CALCULATE για φίλτρα | Φίλτρα στα visuals |