1. Γιατί οι Συναρτήσεις Είναι το «Όπλο» σου
Στο Excel, οι συναρτήσεις είναι ο τρόπος να:
-
Συνδυάζεις δεδομένα από πολλαπλούς πίνακες
-
Φιλτράρεις και υπολογίζεις υπό συνθήκες
-
Μετασχηματίζεις κείμενο και αριθμούς
-
Αυτοματοποιείς επαναλαμβανόμενες εργασίες
💡 Κανόνας: Αν κάνεις κάτι πάνω από 2 φορές με το χέρι → γράψε συνάρτηση.
2. VLOOKUP — Ο Κλασικός Συνδυασμός
Τι κάνει: Ψάχνει μια τιμή σε έναν πίνακα και επιστρέφει μια τιμή από άλλη στήλη.
Σύνταξη:
=VLOOKUP(τιμή_αναζήτησης, πίνακας, αριθμός_στήλης, FALSE)
Παράδειγμα:
Έχεις δύο πίνακες:
-
Πίνακας Α: Order ID, Customer ID, Product
-
Πίνακας Β: Customer ID, Customer Name, City
Θέλεις να φέρεις το Customer Name στον Πίνακα Α:
=VLOOKUP(B2, Πίνακας_Β, 2, FALSE)
⚠️ Περιορισμοί:
-
Μόνο δεξιά — ψάχνει αριστερά προς δεξιά
-
Ακριβής αντιστοίχιση — πάντα
FALSE(ή0) -
Πρώτη στήλη — η στήλη αναζήτησης πρέπει να είναι η πρώτη
Νέα εναλλακτική: XLOOKUP (Excel 365)
=XLOOKUP(τιμή_αναζήτησης, πίνακας_αναζήτησης, πίνακας_επιστροφής)
Πλεονεκτήματα:
-
✅ Ψάχνει προς όλες τις κατευθύνσεις
-
✅ Πιο απλή σύνταξη
-
✅ Default: ακριβής αντιστοίχιση
💡 Tip: Αν έχεις Excel 365 → χρησιμοποίησε XLOOKUP. Αν έχεις παλιότερο → VLOOKUP.
3. IF — Λογικές Αποφάσεις
Τι κάνει: Επιστρέφει μια τιμή αν μια συνθήκη είναι αληθής, άλλη αν είναι ψευδής.
Σύνταξη:
=IF(συνθήκη, τιμή_αν_αληθές, τιμή_αν_ψευδές)
Παράδειγμα:
=IF(C2>1000, "Υψηλή Πώληση", "Χαμηλή Πώληση")
Σύνθετη λογική:
-
AND:
=IF(AND(A2>100, B2<50), "Ναι", "Όχι") -
OR:
=IF(OR(A2="Αθήνα", A2="Θεσσαλονίκη"), "Μεγάλη Πόλη", "Άλλη")
IFS — Πολλαπλές Συνθήκες με Καθαρό Τρόπο
Οι IFS είναι η σύγχρονη έκδοση των πολλαπλών IF. Αντί να γράφεις:
=IF(A2>1000, "A", IF(A2>500, "B", IF(A2>100, "C", "D")))
Γράφεις:
=IFS(A2>1000, "A", A2>500, "B", A2>100, "C", TRUE, "D")
Σύνταξη:
=IFS(συνθήκη1, τιμή1, συνθήκη2, τιμή2, ..., TRUE, default)
Πώς δουλεύει:
-
Ελέγχει τη 1η συνθήκη → αν αληθής, επιστρέφει την 1η τιμή
-
Αν όχι, πάει στη 2η → κ.ο.κ.
-
TRUEστο τέλος = default (αν καμία δεν είναι αληθής)
⚠️ Προσοχή:
-
Η σειρά έχει σημασία — βάλε τις πιο αυστηρές συνθήκες πρώτες
-
Πάντα βάλε
TRUEστο τέλος για να μην πάρεις#N/A
Παραδείγματα:
=IFS(A2>=90, "A", A2>=80, "B", A2>=70, "C", A2>=60, "D", TRUE, "F")
=IFS(SUMIFS(Sales, Customer, A2)>10000, "VIP", SUMIFS(Sales, Customer, A2)>5000, "Gold", TRUE, "Standard")
💡 Tip: Οι IFS δουλεύουν σε Excel 2019+ και Excel 365. Αν έχεις παλιότερη έκδοση, χρησιμοποίησε πολλαπλά IF.
Σύγκριση IF vs IFS:
| IF (παλιό) | IFS (νέο) |
|---|---|
=IF(A2>1000, "A", IF(A2>500, "B", IF(A2>100, "C", "D"))) |
=IFS(A2>1000, "A", A2>500, "B", A2>100, "C", TRUE, "D") |
| Δύσκολο να διαβαστεί | ✅ Καθαρό |
4. SUMIFS — Αθροίσματα υπό Συνθήκη
Τι κάνει: Αθροίζει τιμές που πληρούν πολλαπλές συνθήκες.
Σύνταξη:
=SUMIFS(άθροισμα_περιοχή, περιοχή_συνθήκης1, συνθήκη1, ...)
Παράδειγμα:
Άθροισε τις πωλήσεις για Technology στην Αθήνα:
=SUMIFS(Sales, Category, "Technology", City, "Αθήνα")
Παραλλαγές:
-
COUNTIFS: Μετράει αντί να αθροίζει
-
AVERAGEIFS: Μέσος όρος υπό συνθήκη
5. Text Functions
| Συνάρτηση | Τι κάνει | Παράδειγμα |
|---|---|---|
LEFT(A2, 3) |
Πρώτους 3 χαρακτήρες | «Αθήνα» → «Αθή» |
RIGHT(A2, 3) |
Τελευταίους 3 | «Αθήνα» → «ήνα» |
MID(A2, 2, 3) |
Από θέση 2, 3 χαρακτήρες | «Αθήνα» → «θήν» |
CONCAT(A2, " ", B2) |
Ενώνει κείμενα | «Γιώργος Παπαδόπουλος» |
TEXTJOIN(", ", TRUE, A2:A5) |
Ενώνει λίστα με διαχωριστικό | «Α, Β, Γ» |
UPPER(A2) |
Κεφαλαία | «ΑΘΗΝΑ» |
LOWER(A2) |
Πεζά | «αθήνα» |
PROPER(A2) |
Κεφαλαίο πρώτο | «Αθήνα» |
6. Συνδυασμός Συναρτήσεων — Παραδείγματα
Παράδειγμα 1: Κατηγοριοποίηση πελατών
=IF(SUMIFS(Sales, Customer, A2)>10000, "VIP", "Κανονικός")
Παράδειγμα 2: Εύρεση τιμής με VLOOKUP + IFERROR
=IFERROR(VLOOKUP(A2, Products, 3, FALSE), "Δεν βρέθηκε")
Παράδειγμα 3: Καθαρισμός + μετασχηματισμός
=PROPER(TRIM(A2))
Παράδειγμα 4: Συνδυασμός IFS + SUMIFS
=IFS(SUMIFS(Sales, Customer, A2)>10000, "VIP", SUMIFS(Sales, Customer, A2)>5000, "Gold", TRUE, "Standard")